In de armen van Helga

with Geen reacties

Wandelen & wellness in Sauerland

In de armen van Helga

In het Sauerland horen ze bij elkaar als schuim bij bier. Wandelen en wellness, inspanning en eindeloze ontspanning. “Zal ik uw benen ook doen, Frau Rotterdam?”

rothaar-mvr-6130b

Hier meer foto’s…

We zijn het Sauerland al bijna weer uit, maar het op één na belangrijkste moet nog komen. Het middagje wellness, inclusief massage die alle wandelstijfheid uit de spieren zal doen verdwijnen. We zien de Duitse Helga al voor ons, de struise blonde reuzin die met haar voluptueuze bicepsen onze lichamen aan diggels gaat knijpen om ze daarna weer als vernieuwd in elkaar te zetten. We gooien er dus nog even een hogere versnelling tegengaan, lopen fluitend het laatste stukje van de route, de aanloop (of uitloop) van de grote wandelroute Rothaarsteig. Het is stil. Geen wandelaar te bekennen. Het enige gezelschap zijn de laatste bosbeelden van de Waldskulpturenweg. Ganz toll. Met werkelijk ongelooflijke en vaak enorme beelden – hoe krijgen ze die het bos in?? Maar nu gaat onze aandacht uit naar zometeen. De spa waar alles weer goedkomt.

Opeens staan ze voor ons neus. Twee masseurs. Een magere jongen en dito meisje. ‘Ach zo!’, zeg ik, terwijl ik probeer een gevoel van teleurstelling weg te drukken. Geen Helga. De masseuse heeft geen vlechten en geen gespierde armen. Hedwig is fijnbesnaard, praat een zacht lispelduits, en loopt zonder een ruisje te veroorzaken voor me uit naar de behandelkamer. Helmut is ook al de zachtaardigheid zelve. Margriet, hoor ik later, heeft er een topervaring aan. Helmut is ayurveed en wrijft hete olie op haar rug. Hij zorgt voor een ultieme, eindeloze ontspanning. Mijn Hedwig is voorzichtiger. Ze wandelt wat met haar vingertoppen over mijn rug. Ik moet met mijn gezicht naar beneden liggen en weet soms niet zeker of ze iets doet, of dromerig voor zich uitstaart. Door het gat in de tafel loer ik naar haar voeten. Ze is blootsvoets en heeft een spleetje tussen de grote en tweede teen dat wijder is dan de andere spleetjes.

 

 

rothaar-mvr-6611b

Rood haar

Terwijl Hedwig haar werk doet dwaal ik af. Naar het begin van de tocht, nu vier dagen geleden. Het is het eerste weekend van november en het warmste van de hele zomer. De Sauerlandexpress, de boemeltrein van Dortmund naar Winterberg, zit vol met wandelaars. Ze eten worst en drinken bier. Een ghettoblaster blaast Duitse Schlagers de trein in. Herfstkleuren schieten langs de open ramen voorbij, de heuvels worden steeds hoger en een stroompje slingert veelbelovend door het land.

Dan staan we op de Grote Markt in Brilon. Hier geht’s los. De Rothaarsteig, waar we ons drie dagen mee gaan vermaken. Dat wil zeggen, met het eerste deel. Totaal is de Steig 154 kilometer lang en stijgt hij 3931 hoogtemeters. Brilon lijkt ons de juiste plek om los te gaan op de mooiste langeafstandswandeling van het Sauerland. Een hanzestadje met genoeg vertier en een bevolking die wandelaars omarmt. In het midden van de Markt spuit de Petrusfontein. Eromheen zien we Haus Hövener (het stadsmuseum), de Sparkasse Sauerland, café am Markt, café Jägerhof en het historische raadhuis, met een witte gevel. Daarachter ligt de grote kerk. De beginpijl van de Rothaarsteig wijst er naartoe. “Wij heten u welkom”, zegt priester Reinhard Richter. “We willen hier een offerplek voor wandelaars maken. Wellicht al over een jaar. De route zal dan dwars door de kerk lopen.”

We branden zelf maar vast een kaarsje, en vertrouwen verder op de Duitse hitlijsten en op de onderscheidingen die de RHS kreeg. De tocht staat in de Top 12 van heel Duitsland, en kreeg het Deutsches Wandersiegel. Dat keurmerk is zo ongeveer de hoogste onderscheiding die een wandeling in Duitsland krijgen kan. De wandelingen worden op 34 hoofdcriteria en 170 nevencriteria (!) beoordeeld, onder meer op uitzicht. 1,5 miljoen wandelaars per jaar trekt de Rothaarsteig. 300.000 van hen lopen meerdere dagen. “Wandelen is hip geworden”, zegt Brilons VVV-man Dominique Andreas. “Vroeger was wandelen ‘altbacken’, nu juist niet. Iedereen doet het.” De bedenkers van de route hebben er alles aan gedaan dat voor elkaar te krijgen. Er is voor elk zintuig wat gemaakt. Er zijn uitzichten die je kunt bekijken door een gigantisch passepartout – ‘Schönen Aussichten mit Ihren Volksbanken’. En al na een uurtje komen we de eerste rustplek tegen, voorzien van ‘design Waldmöbel’. Bossofa’s en bosbanken, robuuste houten stoelen en een schommelbed waarop je met je hele wandelclub kunt liggen. Er is ook een Hütte. De Hiebammenhütte.

Hiebammen zijn vroedvrouwen. “Maar dat niet alleen”, zegt huteigenaar Jürgen Lüke. “Het zijn ook heksen. In de middeleeuwen werden vroedvrouwen gezien als een soort heksen. Veel van hen zijn verbrand. Kennelijk gebeurde dat op deze plek. Knibbel knabbel knuisje hahahahahaha.”

rothaar-mvr-6085b

 

Einde der tijden

Enigszins verontrust vervolgen we de Rothaarsteig, die in het geheel niet doet denken aan heksenverbrandingen. Wel aan ander geweld. Net voorbij Brilon zagen we al de Kyrilltor, de Kyrillpoort. Een monument van twintig meter hoge boomstammen die als een mikadospel bij elkaar staan, ter nagedachtenis aan Kyrill, de orkaan die in 2007 honderden hectares bos wegvaagde.

“Als luciferhoutjes knapten ze af”, had Dominque Andreas al verteld. “Overal zullen jullie kale plekken zien, waar de storm de bomen af heeft gemaaid. Zo erg heb ik het in mijn leven niet meegemaakt, er vielen 47 doden. Iedereen weet nog waar hij was toen de catastrofe plaatsvond. Veel mensen hebben het knakken van de bomen gehoord, een geluid dat ze nooit meer vergeten. Ik heb verhalen gehoord van stoere bosarbeiders die erbij stonden te huilen.”

De ramp had ook andere gevolgen. De houtprijs daalde gigantisch en de Rothaarsteig veranderde erdoor van karakter. Dat is, vinden wij, niet per se een verslechtering. Dankzij de kale plekken is de route afwisselender geworden. In plaats van een boswandeling is het nu een wandeling door afwisselend terrein met bos, stukken heide, weiden, en open stukken heuvelland, in de zomer paars bewasemd met vingerhoedskruid. Er is meer leegte, vooral op de toppen, en dus ruim zicht. Sommige velden zijn aangewezen als Freifläche. Die zullen leeg blijven. Overal kom je velden vol afgezaagde boomstammen tegen. Allemaal even hoog (of laag), alsof er een gigantische, einde-der-tijden zeis overheen is gegaan. Huiveringwekkend, maar ook mooi. Het zal nog even zo blijven: Een spar heeft een jaar of 40 nodig om op hoogte te komen.

In Willingen blijven we logeren. Het is er waanzinnig druk. Net dit weekend is het nationaal kegelweekend. Traditioneel spenderen Duitse kegelclubs de inhoud van de complete clubkas dan in Willingen. Ze komen met een bus, worden in een café gedropt, slapen ergens met een kegelaar/ster, en keren uitgeput huiswaarts al dan niet voorzien van een kegelrelatie die mee gaat om de inteelt in het dorp van de veroveraar te verhelpen. In Café Dorf Alm spreken we een man die nog iets kan zeggen. “Vreemd accent hebt u”, zegt hij. “Alaska”, zeggen wij. “Aha. Amerikanen dus?”. “Russen.” Hij kijkt alsof hij eindelijk beet heeft. “Goede vrouwen in Alaska”, zegt hij en pakt Margriet onder haar oksel vast. (nooit meer iets van gehoord, van die Margriet, voorspelt mijn gevoel voor drama).

rothaar-mvr-6539b

Hedwig doorbreekt mijn gepeins en haar stilzwijgen. “Frau Rotterdam, zal ik ook uw benen doen?”, fluistert ze deemoedig.

“Na drie dagen Rothaarsteig lijkt me dat heerlijk.”

Ze zet een zweefmuziekje aan, en aait verder.

Ik dwaal naar de hoogtepunten van de drie dagen Rothaarsteig en sta weer op de Niederleder Hochheide (schitterend natuurgebied waar smokkelaars een route hebben gemaakt) en zap door naar de Bruchhauser Steine, een viertal bizar grote stenen klompen die orkaan en eeuwigheid doorstaan. Vierhonderdmiljoen jaar staan ze al overeind. Op de top van de Feldstein staat een groot kruis. We klimmen ernaartoe en kijken naar de andere stenen, die wel iets weghebben van mensenhoofden. Net als we even zitten vliegt een gigantische zwerm ganzen over ons heen. “Dit is een plek voor mythen”, zegt de enige andere bezoeker. “Er wonen hier onmenselijke creaturen. Men maakt er de kinderen bang mee.”

Stenen liggen er overal op de Rothaarsteig. Erg fraaie komen we tegen op de Waldskulpturenweg, een beeldenroute van zes kilometer dwars door het bos. Je hoeft niet naar de kunstwerken te zoeken. Stein Zeit Mensch, Kein Leichtes Spiel, der Krummstab en The monument of the lost falcon steken allemaal hoog boven alles uit. Het laatste is een landschapskunstwerk dat een beetje overgroeid is geraakt. De andere kunstwerken liggen er spectaculair bij. Grote kolossen zijn het, waar je doorheen kunt lopen, of van een afstandje naar kunt kijken. Ze horen bij de hoogtepunten van de route. Nóg hogere hoogtepunten zijn er ook. Zoals der Kahlen Asten (841 m), volgens velen de hoogste berg van het Sauerland, en de Langenberg, volgens anderen én de laatste metingen de hoogste.

rothaar-mvr-6308b

Ik schiet door naar Oberkirchen waar we logeren op een Ollie B. Bommelplek. Een oerduits hotel met een haard en een hert en een bibliotheek. Meteen als we binnenkomen een Joost. Net als de rest van het personeel gehuld in boerenklederdracht – door de dames steevast gecompleteerd met gezondheidssandalen. “Hebt u de heksenketel gezien?”, vraagt Joost als hij ons voorzien heeft van een welverdiend drankje. Dat hebben we. Toen het al bijna donker was stuitten we op een enorme kookpot. We liepen het laatste stuk naar het hotel op eigen houtje, zonder veilige Rothaarsteigbordjes. Stiller en stiller werd het, en het voelde als dieper en dieper het bos in. Het pad dat op hoogte liep, daalde ineens en daar zagen we hem: de heksenkring met in het midden de pot. “Ahum”, kuchtte Margriet. En nog eens “ahum”. “Ja”, zei ik schor. Zwijgend liepen we verder. Het pad ging weer omhoog. Uit het bos klonk een krijs, de zon ging onder.

Een nachtje in het bos? Gelukkig niet. Als een deus ex machina materialiseert ineens het Gasthof. Om een bocht, waardoor we bij het laatste licht heel plotseling een vallei inkijken met alleen maar witte vakwerkhuizen. Een ervan is het hotel. Een sprookje.

Hedwig geeft een klopje op mijn dij. “Het is zover, Frau Rotterdam, U kunt er weer 100 kilometer tegenaan.”

 

rothaar-mvr-5949b

PRAKTISCH

Rothaarsteig

De Rothaarsteig is in 2001 gemaakt als wandelroute nieuwe stijl, bedoeld voor een jong(er) publiek. Hij wordt gepresenteerd als de Weg der Sinnen (zintuigenroute). Er is bosmeubilair ontworpen voor de route, er zijn overal panelen met informatie, en er is kunst. Er is zelfs een stuk blotevoetenpad.

Met rood haar heeft de naam niets te maken. Het rood uit de naam staat waarschijnlijk wel voor rood, maar haar is niet haar. Het middeleeuwse hare betekent hoogte. Hier en daar zit er ijzer in de grond. Dus rode hoogte.

De tocht zit slim in elkaar: er is een bushalte aan het begin van elke etappe, of een met gele tekens geschilderde aanlooproute, en je kunt, als je bij één van de 115 Gastgeber logeert, je laten ophalen en je spullen laten vervoeren naar de volgende Gastgeber.

Het eerste deel van de tocht met wellness toe, is goed te doen in 1 lang weekend:

Dag 1 reis naar Brilon, wandelen naar Willingen (wie korter de tijd heeft kan in Elleringhausen overnachten)

Dag 2 wandelen van Willingen naar Winterberg

Dag 3 wandelen van Winterberg naar Oberkirchen

Dag 4 klein stukje wandelen naar kuuroord, wellnessen en terug naar huis

Veel informatie over de route is te halen op www.rothaarsteig.de

rothaar-mvr-6481b
Een van de mooiste kunstwerken op de Waldskulpturenweg, Stein, Zeit, Mensch

 

GIDSEN

In de Erlebniswanderführer Rothaarsteig staat alles. Echt Alles. Het boekje met 1:25.000 kaarten geeft niet alleen de route en hoogteprofielen, maar ook informatie over overnachtingen, bezienswaardigheden, en praktische tips. Uitgeverij Rothaarsteig, €16

Levende gidsen zijn er ook. Er lopen zes rangers op de Rothaarsteig rond, mannen die in opdracht van de boswachterij voor het bos en de wandelaars op de ‘Weg van de Zintuigen’ zorgen. Ze onderhouden de paden en het meubilair, beantwoorden vragen en leiden groepen rond op bosbeleveniswandelingen. Herkenbaar aan de grote padvindershoeden.

 

VERVOER

Het beste is met de trein. Vooral omdat de route lineair is: je komt niet uit bij het beginpunt en moet dus terug naar je auto. Dat kost je uren. Brilon heeft geen station, Olsberg wel. Dat ligt op 3,7 km van de route, er is een bewegwijzerde aanlooproute.

 

LOGEREN

Veel adressen (115) zijn wandelvriendelijk. Ze hebben het logo van de Rothaarsteig bij de deur en hebben alle service die een wandelaar maar nodig kan hebben. Van bagagevervoer tot lunchpakket of arrangement. Ze heten Qualitätsbetriebe Rothaarsteig.

TIP: HANS EN GRIETJE

De Hiebammen Hütte is een prachtrustplek. De locatie midden in het groen is een plaatje, de hut ook. Een echte donkerhouten hut, met een ouderwets Hans en Grietje-interieur en wc’s met kranen die eruit zien als bronnen. Je kunt er buiten aan grote tafels lunchen met stevige boterhammen met kaas, worst, mosterd en augurken, een lokaal bier drinken, of warm eten. Er is zelfs een ouderwets fornuis waarop wafels kunnen worden gebakken. Rond de hut stroomt een beekje, het geluid van de beek mixt gezellig met de balkjes van de ezels in de wei. Volgens een tafelgenoot was het er in de jaren tachtig nog uitermate muf. Maar toen kwam de Rothaarsteig, en veranderde alles. Alleen slapen kun je nog steeds niet in de hut. Vergunningen krijg je niet zomaar in de Duitse natuur. Een bivak maken mag wél. Een tussenoplossing: slaapzak meenemen en snurken in het schuilhutje.

http://hiebammen-huette.info/

* Brilon, Hotel Starke, Am Markt 15, http://www.hotel-starke.de/Kontakt.html 100 jaar oud familiehotel, de start van de Rothaarsteig ligt voor de deur. 2p-kamer v.a. €72 pn. Klein beetje vergane glorie, maar ach.

* Elleringhausen, Landgasthof Körner, Elleringhauserstrasse 41, www.landgasthof-koerner.de, info@landgasthaus-koerner.de. Tel. +49 (0)2962/908583. Gezellig pension met Kneipe op 10 km van Brilon. 2p-kamer v.a. €84 pn.

* Willingen, Gästehaus Lehnert, klein charmant hotel (12 kamers) boven Willingen. www.gaestehaus-lehnert.de, 2p-kamer v.a. €50 pn. Met klein restaurant.

* Winterberg, Jeugdherberg. Winterberger Straße 1
59955 Winterberg 
Tel.: 0049- 2981-2289 
 jh-winterberg@djh-wl.de, www.djh-wl.de/jh/winterberg/. 2p-kamer v.a. €42. De jeugdherberg organiseert ook vollemaanwandelingen.

* Wil je niet in Winterberg blijven dan is Hotel Alte Schule een goed idee.

Frau Silvia Köster, Goetheplatz 1, 57319 Bad Berleburg, +49 (0 27 51) 9 20 47 80.

* Kahler Asten, Berggasthof. Een hotel in een voormalig weerstation. (“Wel vaak mistig daar”, horen we). Het klinkt wel iets romantischer dan het eruitziet. Prachtige plek, maar met de auto bereikbaar en dat doen de meeste mensen dan ook. Het is er druk.

Astenturm 1
59955 Winterberg 

Tel.: 02981/ 928748- 0
. Mail: kahlerasten@t-online.dehotel

2p-kamer v.a. €84 pn.

* Oberkirchen, Gasthof Schutte. De plek is een onovertrefbaar, het hotel zelf een echte rustplaats, en het restaurant zeer goed. Let op de geweien in de nissen in de eetzaal. In de onze telden we er 24!

Landhotel Gasthof Schütte, Eggeweg 2, Oberkirchen, 57392 Schmallenberg, +49 29 75 – 820, info@gasthof-schuette.de. www.hotel-schuette.de. 2p-kamer v.a. €150 pn.

* Veel goedkoper kan ook. In Küstelberg zit Pension Koch waar een overnachting 40€ (2pk) kost. Elisabeth Koch, Schlossbergstr. 5, 59964 Küstelberg tel. +49 2981 / 6652

rothaar-mvr-6551b-2

 

ETEN EN DRINKEN

Neem iets mee. Er zijn cafés en restaurants, maar soms kom je uren niets tegen.

Geschikte rustplekken:

* Petersborn, Hiebammenhütte. Zonder adres, maar op de route in het bos. Onze favoriet, zie kader. Geopend van donderdag t/m zondag.

* Bruchhausen, Gutscafé Bruchhausen, das Café am Rosengarten. Inderdaad met rozentuin. Een knusse plek. Er is ook een B&B, 2p-kamer vanaf €54 p.n..

* Willingen, Willinger Brauhaus, In den Kämpen 2, www.willinger-brauhaus.de/ en Gästehaus Dorf-Alm zijn de leukste. Dorf Alm: Briloner Strasse 44, http://www.goebel-hotels.com/willingen/gaestehaus-dorf-alm

* Winterberg is een toeristenfuik. Maar nuttig voor de inwendige mens. Drink bijvoorbeeld een koffie bij Kaffeehaus Winterberg, Marktstraße 1, www.kaffeehaus-winterberg.de, met koffie, kunst en culinaire zaken.

* Küstelberg, Gasthof Lichte, Schlossbergstrasse 1, tel +49 2981 404, www.kuestelberg.de

Stil dorp, ongelooflijk aardige mensen.

* De koeiestal zoiets verwacht je bij Kühhude en dat klopt ook wel min of meer, zij het dat ze er ook een café hebben, www.kuehhude.de. ’t Ligt er prachtig bij. Café en Restaurant Althaus, Kühhude 4, 57319 Bad Berleburg,

* Oberkirchen heeft een traditionele Konditorei, het Knusperhaus, van Konditormeisterin Ulrike Bette. Kirchstraße 2, info@knusperhaus-oberkirchen.de, www.knusperhaus-oberkirchen.de

 

DER KYRILL

De orkaan die Kyrill is gedoopt (van Cyril, de Griekse jongensnaam die heer betekent) raasde in januari 2007 over heel Europa. In Nederland was er een weeralarm, in Duitsland lag voor het eerste sinds de Tweede Wereldoorlog het complete treinverkeer stil. In het Sauerland liet Kyrill zich van zijn bruutste kant zien. Hij velt er zo’n 25 miljoen bomen. Op meerdere plekken wordt de ramp herdacht. Behalve de Kyrilltoren is er ook een Kyrillpfad, een route van een kilometer over ontwortelde bomen, gemaakt om je de chaos van toen aan den lijve te laten ondervinden.

http://www.sauerland.info/wandern/tagestouren/kyrillpfad/

http://www.wanderwelt-am-rothaarsteig.de/uploads/media/Flyer-Kyrill-Pfad-Schanze.pdf

rothaar-mvr-5805b

 

 

4 Wellnessadressen langs de Rothaarsteig:

 

1 De mooiste heet Jagdhof Glashuette. Een landhuis in het groen, waar men lichaam en geest een totaalbeurt geeft. Ook officieel een van de tien beste Wellnesshotels van Duitsland. Jagdhof Glashütte
Glashütter Strasse 20
57334 Bad Laasphe
Tel: +49 2754 3990 
info@jagdhof-glashuette.de

 

2 Aquaolsberg. Mooi zwembad met groot sauna-aanbod. Er zijn ook massages en workshops te doen. Zur Sauerlandtherme 1
59939 Olsberg
Tel. 0 29 62 – 84 50 50 info@aqua-olsberg.dewww.aquaolsberg.de

 

3 Hotel Hessenhof. Vakwerkhotel met alles voor beauty en wellness. Am Waltenberg 1, 59955 Winterberg, Tel.: 00 49 – (0) 29 81 – 93 00, www.hotel-hessenhof.de

 

4 Landhotel Doerr. Nog meer nat vermaak in Bad Laasphe. Een tikje goedkoper dan nr. 1. Zwembad, Turks bad, Sauna en uitzicht. Sieg-Lahn-Straße 8-10, 57334 Bad Laasphe, Tel: +49 02754 370 – 0 info@landhotel-doerr.de, www.landhotel-doerr.de